Bu hafta piyasalarda takip edilecek önemli gelişmeler

Okuma Süresi: 4 Dakika
Hamit Alp Ünlü
24.10.2022 08:33

Küresel piyasalar bu hafta Euro Bölgesi, ABD, İngiltere ve Asya piyasalarında açıklanacak birçok veriyi yakından izleyecek. Bunların başında Avrupa Merkez Bankası faiz kararı ve ABD üçüncü çeyrek Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYİH) verisi geliyor.

Cuma günü piyasaların kapanışından önce ABD Merkez Bankası'ndan (Fed) gelen mesajlar, haftayı güçlü kapatmaya hazırlanan doların ilerleyişine sekte vurdu. Fed’den gelen açıklamada kasım ayı için 75 baz puanlık artışla işaret ederken faiz artışlarının sonsuza dek 75 baz puan skalasında gidemeyeceğine vurgu yapıldı.

Açıklamalar piyasalarda, Fed’in faiz artışlarını kademeli olarak azaltmaya hazırlanacağı şeklinde değerlendirildi ve 114 seviyesini test etmeye hazırlanan dolar endeksi haftayı 111,88 seviyesinde kapattı.

Doların gevşemesiyle euro/dolar çaprazı 0,9862 seviyesine dek yükseldi. Euro/dolar için öngörü halen karamsar olsa da 0,9900 seviyesinin aşılması halinde euro/dolar kazanımlarını artırabilir.

Avrupa Merkez Bankası (ECB) faiz kararı

Haftanın önemli gelişmelerinden biri olarak ECB’nin faiz kararı izlenecek. Karar perşembe günü açıklanacak. Toplantı öncesinde ECB üyeleri faiz artırımına ilişkin arka arkaya şahin mesajlar vermeye devam ettiler. Geçtiğimiz hafta Yönetim Kurulu Üyesi ve Slovenya Merkez Bankası Başkanı Bostjan Vasle de bu kervana katılarak ECB’nin ekim ve aralık ayı toplantılarında arka arkaya 75’er baz puanlık artış gerçekleştirmesi gerektiği yönünde görüş bildirdi.

Euro Bölgesi’nde artan resesyon riskine karşın geçtiğimiz hafta Bloomberg’in anketine katılan ekonomistler de enflasyonla mücadele kapsamında ECB’nin faiz artırımlarını yavaşlatmayacağını, aksine önceki tahminlerden daha güçlü faiz artışı hamleleri yapılacağını öngördüler. Euro Bölgesi’nde yüzde 10 olarak açıklanan eylül ayı yıllık enflasyon öncü verisi geçtiğimiz hafta yüzde 9,9 olarak revize edilmişti. Bu rakam ECB'nin yüzde 2 olan hedefinin oldukça üzerinde.

Şubat sonundan bu yana devam eden Rusya-Ukrayna'daki savaşı, buna bağlı enerji ve tedarik kriziyle artan enflasyon ve artan resesyon ihtimaline ECB’nin perşembe günkü toplantıda ikinci kez 75 baz puanlık faiz artışı yaparak politika faizini yüzde 2 oranına yükseltmesine kesin gözüyle bakılırken, sonraki aylardaki faiz kararlarının akıbeti ise gelecek veriye bağlı olacak gibi duruyor.

Ayrıca Euro Bölgesi’nde bugün ekim ayı satın alma müdürleri (PMI) verileri, yarın Almanya’da Ifo İş İklimi Endeksi ve cuma günü açıklanacak Almanya, Fransa, İspanya ve İtalya’nın ekim ayı enflasyon verileri yatırımcılara, Euro Bölgesi’ndeki mevcut görüntü hakkında fikir verecek. Ayrıca yine cuma günü üçüncü çeyreğe ilişkin revize edilmiş GSYİH rakamları açıklanacak. Piyasalar verinin Fransa’da ekonomik büyümenin üçünü çeyrekte yavaşladığına ve Almanya ekonomisinde ise daralma olduğuna işaret etmesini öngörüyor.

ABD üçüncü çeyrek Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYİH) verisi

Yine perşembe günü ABD’de bu yılın üçüncü çeyreğindeki GSYİH'ye ilişkin ilk veriler açıklanacak. Hatırlanacağı üzere ABD ekonomisinde bu yılın ilk iki çeyreğinde arka arkaya daralma yaşamıştı. Perşembe günü açıklanacak veride ise piyasaların beklentisi ABD ekonomisinin yıllık bazda yüzde 2,1 genişleyeceği yönünde.

Bu hafta ayrıca Fed'in enflasyon ölçümünde baz olarak almayı tercih ettiği çekirdek kişisel tüketici̇ harcamaları endeksi̇ ile kişisel gelir ve harcama verileri de açıklanacak. Buna ek olarak dayanıklı tüketim malları siparişleri, ilk işsizlik başvuruları, tüketici güveni verileri, yeni ve bekleyen konut satışları rakamları da yatırımcıların ABD ekonomik takviminde takip edeceği gelişmeler olacak.

İngiltere’de yaşanacak siyasi gelişmeler

Hatırlanacağı üzere geçtiğimiz hafta İngiltere Başbakanı Liz Truss istifa etmişti. Truss’ın göreve gelmeden önce dahi tartışma yaratan ve milyarlarca sterlinlik vergi indirimi paketiyle tepki çeken ekonomi planı sebebiyle İngiliz sterlini ve tahvil piyasaları tarihi düşük seviyeleri görmüş, İngiltere Merkez Bankası (BoE) gidişata müdahalede bulunarak tahvil alımı yapmıştı.

Bu gelişmelerin ardından önce Kwasi Kwarteng Maliye Bakanlığı görevinden almış, yerine Jeremy Hunt getirilmişti. Ardından İçişleri Bakanı Suella Braverman istifa etmiş, bunu takiben Başbakan Truss da istifasını sunarak İngiltere tarihinde 44 gün ile en kısa süre görev yapan başbakan olarak yerini almıştı.

Ülkede kimi kesimlerden erken seçime ilişkin çağrılar yükselse de parlamentoda çoğunluğa sahip olan Muhafazakâr Parti iki sene daha seçim çağrısı yapmak zorunda değil. Bu hafta Muhafazakâr Parti’nin yeni lideri ve ülkenin görevi devralacak yeni başbakanı seçilecek. Önceki Başbakan Boris Johnson’ın dün gece saatlerinde yarıştan çekilme kararı almasıyla başkanlık yarışı Eski Maliye Bakanı Rishi Sunak ve Penny Mordaunt arasında geçecek.

Seçim sonrası ülkenin son altı yıl içindeki beşinci başbakanı belirlenecek. Bir önceki yarışta da Truss’a liderliği son turda kaptıran Sunak’ın yarışta bir adım önde olduğu öngörülüyor.

Ada ekonomisinde Brexit’in etkileri iyice hissedilmeye başlamışken bu sene patlak veren savaşla tetiklenen enerji krizi ve tedarik sorunları sonucu enflasyon yüzde 10,1 oranında ve artan faizlerle birlikte resesyon ihtimali de güçlenmekte. Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings’in ardından bir diğer uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Moody's de cuma günü İngiltere’nin kredi notunu durağandan negatife çevirdi. Bugün açıklanacak PMI verileri yatırımcılara İngiltere ekonomisinin daralma bölgesine daha da kayıp kaymadığı konusunda fikir verecek.

Türkiye’de ekonomik takvim nasıl?

Ülkemizde bu hafta ekonomik takvimde durağan bir görüntü var. Salı günü ekim ayı kapasite kullanım oranı ve imalat güveni verileri açıklanacak. Perşembe günü ekim ayı Türkiye ekonomik güven endeksi, üçüncü çeyrek turizm gelirleri, eylül ayı ticaret açığı ve eylül ayı yıllık yabancı turist girişi verileri izlenecek. 28 Ekim Cuma günü ise, piyasalar 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı sebebiyle saat 12:30’da erken kapanacak.