İmar Barışı Nedir ve Başvurusu Nasıl Yapılır?

10.10.2018 17:36 | Son Güncelleme: 15.10.2018 11:03

İmar Barışı Nedir?

Kamuoyunda İmar Barışı olarak bilinen, imar ve iskan yasalarına uygun olmayan ya da söz konusu kurallara uygun inşa edilmiş olup daha sonra yapılan eklentilerle uygunluğu bozulan veya ruhsata aykırı hale gelen yapıların, Yapı Kayıt Belgesi düzenlenerek kayıt altına alınmasını, mülkiyet ve altyapı sorunlarının çözülmesini amaçlayan, yaklaşık 13 milyon ruhsatsız yapıyı ilgilendirdiği düşünülen ve 18 Mayıs 2018 tarih ve 30425 sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İmar Affı kanunudur. 

Yasada, İmar Barışı kapsamında Yapı Kayıt belgesi verilen yapılar hakkında 3194 sayılı İmar Kanunu uyarınca alınan yıkım kararları ve idari para cezalarının da iptal edilmesi öngörülüyor. 

İmar Barışı Başvurusu Nasıl Yapılır?

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın YAPI KAYIT BELGESİ VERİLMESİNE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR tebliğine göre İmar Barışından yararlanmak isteyenlerin öncelikle Yapı Kayıt Belgesi almak için başvurmaları gerekiyor. İmar Barışı yasası kapsamına giren ve 31 Aralık 2017 tarihinden önce yapılmış binaların sahipleri veya vekilleri, 8 Haziran - 31 Ekim 2018 tarihleri arasında e-Devlet üzerinden Yapı Kayıt Sistemindeki Yapı Kayıt Belgesi formunu doldurarak veya Bakanlığın belirlediği kurum ve kuruluşlara giderek başvuruda bulunabilirler. Tebliğe göre Bakanlar Kurulu gerekirse başvuru ve ödeme süresini bir yıla kadar uzatma yetkisine sahip.

e-Devlet kanalıyla yapılan başvurularda, başvuru sahibi, Yapı Kayıt Belgesi formunu eksiksiz olarak doldurduktan ve Yapı Kayıt Belgesi bedelini yatırdıktan sonra Yapı Kayıt Sistemi’nde oluşturulan Yapı Kayıt Belgesi’ni e-Devlet üzerinden alabilir.

Bakanlığın belirlediği kurum ve kuruluşlar kanalıyla yapılan başvurularda ise Yapı Kayıt Belgesi formu başvuru sahibinin beyanına göre doldurulur, başvuru sahibi Yapı Kayıt Belgesi bedelini yatırdıktan sonra sistem üzerinden onaya sunulan formun onaylı örneği başvuru sahibine verilir. İmar Barışı kapsamında her yapı için ayrı bir Yapı Kayıt Belgesi düzenlenmesi ve bunların başvuru sahibi tarafından ilgili belediyeye veya il özel idaresine ibraz edilmesi gerekiyor.

İmar Barışı Hesaplama 2018 (Yapı Kayıt Belgesi Bedeli)

Yapı Kayıt Belgesi bedeli, yapının bulunduğu arsanın 29/7/1970 tarihli ve 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununa göre belirlenen rayiç emlak vergisi bedeli ile yapının yaklaşık maliyet bedeli toplamının, konutlar için %3’ü, ticari yapılar için %5’ü olarak belirlenmiştir. Karma kullanımlı yapılarda konut ve ticari olarak kullanılan alanların arsa payları ayrı ayrı hesaplanır.

Emlak vergisi bedeli, yapının bulunduğu arsanın bağlı olduğu belediyeden alınacak arsa / arazi asgari metrekare birim fiyatı üzerinden, yapının yaklaşık maliyeti ise yapının kullanım amacına göre tebliğde belirtilen metrekare birim maliyeti bedeli üzerinden hesaplanır;


 
Metrekare birim maliyeti bedelleri;

  • tarımsal amaçlı basit binalar için 200 TL/m2,
  • 1-2 katlı binalar ve basit sanayi yapıları için 600 TL/m2
  • 3-7 katlı binalar ve entegre sanayi yapıları için 1000 TL/m2
  • 8 ve daha yüksek katlı binalar için 1600 TL/m2
  • Lüks binalar, villa, alışveriş kompleksi, hastane, otel ve benzeri yapılar 2000 TL/m2
  • Güneş Enerjisi Santralleri (GES) 100.000 TL/MW üzerinden hesaplanır

Yapı Kayıt Belgesi bedelinin, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının merkez muhasebe birimi hesabına 31 Aralık 2018 tarihine kadar yatırılması gerekiyor. Yasaya göre Yapı Kayıt Belgesi düzenlenirken yalan ve yanlış beyan nedeniyle Yapı Kayıt Belgesi bedelinin eksik hesaplanması durumunda, ortaya çıkan fark ilgili taraflardan tahsil edilir. Sözkonusu farkın ödenmemesi durumunda verilen Yapı Kayıt Belgesi iptal edilir ve daha önce yatırılmış olan bedel iade edilmez.

İmar Barışı Yönetmeliği

İmar Affı yasasının uygulanmasında izlenecek usul ve esaslar ise 06 Haziran 2018 tarih ve 30443 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın YAPI KAYIT BELGESİ VERİLMESİNE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR başlıklı tebliği ile belirlenmiştir. 12 maddeden oluşan usul ve esaslar Yapı Kayıt Belgesi başvurusu, Yapı Kayıt Belgesi bedelinin hesaplanması ve ödenmesi, Yapı Kayıt Belgesi verilen Hazineye ait taşınmazların satışı, Yapı Kayıt Belgesi düzenlenemeyecek yapılar ve Yapı Kayıt Belgesinin düzenlenirken yalan beyanda bulunanlar hakkında yapılacak yasal işlemlere ilişkin hususları kapsıyor.

İmar Barışı Kanunu

Yeni İmar Kanunu

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 3194 sayılı İmar Kanunu’nda değişiklik yapılmasını öngören bir yasa taslağı hazırlıyor. Tasarının TBMM’de görüşülerek yasalaşması halinde şehirlerde yapılan imar planı değişiklikleri sonucu oluşan rantların vergilendirilmesi gündeme gelecek. Buna göre imar planı değişiklikleri sonucunda kat yükseliğinin artması ve kullanım amacının farklılaşmasıyla arsa değerinde oluşacak artşın tamamının devlete ödenmesi öngörülüyor.

İmar Barışı Yasası

İmar Barışı veya İmar Affı yasası, 3194 sayılı İmar Kanununa eklenen geçici 16.maddeyle düzenlenmiş olup 18 Mayıs 2018 tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Geçici 16.madde ile düzenlenen yasada:, “Afet risklerine hazırlık kapsamında ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması ve imar barışının sağlanması amacıyla, 31/12/2017 tarihinden önce yapılmış yapılar için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve yetkilendireceği kuruluşlara 31/12/2018 tarihine kadar başvurulması ve bu maddedeki şartların yerine getirilmesi halinde Yapı Kayıt Belgesi verilebileceği,” belirtiliyor. Başvuru konusu yapının ve arsasının mülkiyet durumu, yapı sınıf ve grubu gibi bilgiler yapı sahibinin beyanına göre Yapı Kayıt Sistemine kaydedildikten sonra Yapı Kayıt Belgesi bedeli başvuru sahibi tarafından ödenmesi gerekiyor. Yasaya göre Bakanlar Kurulu, kayıt bedeli oranlarını iki katma kadar artırmaya, yarısına kadar azaltmaya, ayrıca bölgelere göre kademelendirmeye ve başvuru süresini bir yıla kadar uzatmaya yetkilidir. 

İmar Barışı Başvuru Formu

İmar Barışı başvuru formunda istenilen bilgiler:

  1. Cep telefonu numarası 
  2. E-posta adresi 
  3. Başvuruya konu yapının adresi 
  4. Tapusu olan yapılar için ada ve parsel bilgileri
  5. Toplam inşaat alanı; konutların ve işyerlerinin ayrı ayrı toplam alanları (m2)
  6. Yapıda bulunan konut ve işyeri sayısı
  7. Yapının yer aldığı arsanın m2 olarak yüzölçümü
  8. İlgili belediyeden alınan arsa/arazi emlak vergi birim değeri (TL/m2
  9. Yapı sınıfı 
  10. İmar mevzuatına aykırılığın tarifi
  11. Yapıyı ve aykırı kısımlarını gösteren jpg, jpeg veya .png formatında fotoğraf. 

İmar Barışı Neleri Kapsıyor? (İmar Barışı Kapsamı)

İmar Affı yasasına göre “31 Aralık 2017 tarihinden önce ruhsatsız veya ruhsat eklerine aykırı yapılmış kırsal ve kentsel alanlardaki tüm yapılar İmar Barışı kapsamındadır”. Buna göre 31 Aralık 2017 tarihinden önce yapılan, İmar Barışı kapsamı dışında bırakılan alanlar haricindeki alanlarda bulunan ruhsatsız ya da ruhsata aykırı ekentiler içeren tüm yapıları kapsıyor. İnşaat halindeki yapıların 31 Aralık 2017 tarihi itibarıyla tamamlanan bölümleri için ilave inşaat yapılmaması şartıyla Yapı Kayıt Belgesi verilebilecek. Yasa kapsıma dahil edilmeyenler dışındaki hazine arsaları üzerinde bulunan yapılar, Yapı Kayıt Belgesi alındıktan sonra ilgili arsanın Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na başvurularak rayiç bedel üzerinden satın alınması koşuluyla İmar Barışı kapsamına dahil edilmiştir. Arsa bedeli, %10 peşin ve kalanı 5 yıla kadar taksitlendirilerek ödenebilecek.

İmar Barışı Neleri Kapsamıyor?

Yasaya göre İmar Barışı, Boğazici Sahil Şeridi ve öngörünüm bölgesi, İstanbul Tarihi Yarımadanın Sultanahmet ve Süleymaniye çevresi, Gelibolu Tarihi Alan’da belirlenen yerleri üçüncü kişilere ait arsa/arazi üzerindeki yapılar ile hazineye ait olup sosyal donatı için tahsis edilen araziler üzerindeki yapıları kapsamıyor.. Söz konusu alanların sınırları yasanın ekinde bulunan krokilerde ve listelerde belirtilmektedir. Ayrıca 31 Aralık 2017 tarihinden sonra yapılan binalar İmar Barışı kapsamı dışında bırakılmıştır.

İmar Barışı yasasında Yapı Kayıt Belgesi düzenlenemeyeceği belirtilen yapılar için düzenlenen Yapı Kayıt Belgeleri iptal edilecek ve belgenin sağlamış olduğu haklar geri alınacak ve Yapı Kayıt Belgesi bedeli olarak yatırılmış olan bedeller iade edilmeyecek olup, belge düzenlenmesi için yalan ve yanlış beyanda bulunulan müracaat sahibi hakkında 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun "Resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan" başlıklı 206'ıncı maddesi uyarınca suç duyurusunda bulunulacak. 

İmar Barışı Kimleri Kapsıyor?

Yukarıda belirtilen İmar Barışı yasası kapsamına giren alanlarda bulunan yapıları mülkiyetinde bulunduran özel ve tüzel kişileri kapsıyor.

İmar Barışı Kat Mülkiyeti

İskan alınamadığı için kat mülkiyeti kurulamayan yapılarda Yapı Kayıt Belgesi alındıktan sonra maliklerin tamamının anlaşması ve imar planında, yol, yeşil alan, park gibi alanların terk edilmesi şartıyla, yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın, tapuda bu yapıyla ilgili cins değişikliği ve kat mülkiyeti tesis edilebilecek. Bu işlem için Yapı Kayıt Belgesi bedeli olarak ödenen bedel kadar ödeme yapılması gerekiyor. Kat irtifakı ve kat mülkiyeti kurulduktan sonra binada yer alan bağımsız birimler ipotek ve diğer bankacılık işlemlerinde teminat olarak değerlendirilebilir, yasal olarak alınıp satılabilir.

İmar Yönetmeliği 2018

2018 İmar Affı

2018 İmar Affı 3194 sayılı İmar Kanununa eklenen geçici 16. Madde’yle çıkarılan İmar Affı yasasıdır, 18 Mayıs 2018 tarih ve 30425 sayılı Resmi Gazetede, yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. 2018 İmar Affı yasasını düzenleyen geçici 16.maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın YAPI KAYIT BELGESİ VERİLMESİNE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR tebliği ile belirlenmiştir. Yasa genel olarak 31 Aralık 2017 tarihinden önce inşaatı tamamlanmış yapıları kapsamaktadır. 2018 İmar Affı yasasından yararlanmak isteyenler 8 Haziran -31 Ekim 2018 tarihleri arasında Yapı Kayıt Belgesi almak için başvurabilirler. Yasaya göre Yapı Kayıt Belgesi bedellerinin 31 Aralık 2018 tarihie kadar ödenmesi gerekmektedr. 

İskan Nasıl Alınır?

Ruhsatlı ve belediye tarafından onaylanan projeye uygun bir şekilde inşa edilen yapıların kullanılabilmesi için binanın yasal olarak tamamlandığını gösteren iskan raporunun ilgili belediyeden alınması gerekiyor. İskan raporu bulunmayan binalar yasal olarak inşaat halinde sayılır. İnşaat sahibi veya müteahhitin iskan raporu almak için dilekçe ile belediyeye başvurması gerekiyor. Dikeçeye ek olarak binanın;

  • Tapu bilgileri,
  • Vergi dairesinden alınacak İlişik Kesme Belgesi,
  • Su ve Kanalizasyon idaresinden alınacak Dış Kanal Bağlantı Belgesi,
  • Telekom Onay Belgesi,
  • Proje Müellifleri Raporu,
  • Fenni sorumlusunun veya Yapı Denetim Kuruluşu'nun Raporu,
  • Cephe fotoğrafları (13x18 cm),
  • Emlak /Çevre Temizlik Vergisi Yoktur Yazısı,
  • SSK’dan alınacak Borcu Yoktur Belgesi,
  •  Sığınak Raporu (varsa),
  • Yangın Tesisat Raporu gerekiyor.

İskan başvurusu yapılan binanın ruhsat ve eklerine uygunluğu Yapı Kullanma İzni Birimi teknik ekibi kontrol edilip uygunluğun onaylanmasının ardından iskan raporu düzenlenir. İskan raporu, inşaatın ruhsat ve eklerine uygun olarak tamamlandığı, inşaatın bitiş tarihi, tapu kayıtları, adresi, bağımsız bölümlerinin cinsi, numarası, arsa payları, metrekareleri ve mal sahiplerinin isimleri gibi bilgileri içerir. 

İmar Barışı İçin Gerekli Evraklar

İmar Barışından yararlanmak isteyenler aşağıda belirtilen bilgi ve belgelerle Yapı Kayıt Belgesi almak için başvuruda bulunabilirler;

  • E-devlet şifresi
  • Geçerli bir cep telefonu numarası
  • Geçerli bir e-posta adresi
  • Beyan edilecek yapının adresi
  • Tapusu varsa ada ve parsel bilgileri
  • Toplam inşaat alanı; konutların ve işyerlerinin m2 olarak ayrı ayrı toplam alanları
  • Yapıdaki konut ve işyeri sayısı
  • Arsa/Arazinin ilgili belediyeden alınacak emlak vergi birim değeri (TL/m2)
  • Yapının bulunduğu arsanın alanı; varsa tapudaki alan yoksa beyan edilecek alan (m2)
  • Yapı sınıfı (sistemin sunacağı seçeneklerden biri seçilecek)
  • İmar mevzuatına aykırılığın tarif edilmesi
  • Yapıyı ve ayrılıkları gösteren birer adet jpg, .jpeg veya .png formatında fotoğraf

İmar Barışı Kredisi

8 Haziran 2018’de başlayan İmar Barışı kapsamında verilecek olan Yapı Kayıt Belgesi bedellerinin 31 Aralık 2018 tarihine kadar ödenmesi gerekiyor. Söz konusu bedelinin finansmanında başvuru sahiplerine kolaylık sağlanması amacıyla devlet bankaları ile bazı özel bankalar “İmar Barışı Kredisi” adı altında 60 aya varan vadelerle ve %1,67 ile %1,91 arasında değişen aylık faizlerle 30.000 TL‘ye kadar kaynak sağlıyor. İmar Barışı Kredisi kullanmak isteyenlerin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’ndan cep telefonlarına gönderilen SMS mesajını bankaya göstermeleri gerekiyor.

İmar Barışı Başvuru Tarihleri

İmar Barışı Ne Zaman Bitiyor (Son Başvuru Tarihleri)

İmar Barışından yararlanmak için son başvuru tarihi 31 Ekim 2018 dir.

İmar Barışı Başvuru Süresi

İmar Barışı başvuruları 8 Haziran- 31 Ekim 2018 tarihleri arasında yapılabilecek. Ancak yasada, gereken durumlarda Bakanlar Kurulu’nun bu süreyi 1 yıla kadar uzatma yetkisinin bulunduğu belirtiliyor.

İlgili Terimler ve Anlamları

İmar Ne Demek?

İmar etmek, geliştirmek güzelleştirmek, bayındır hale getirmek anlamına gelir.

İmar Affı Nedir?

İmar ve iskan mevzuatına veya ruhsata aykırı durumda olan yapıların kayıt altına alınması ve imar sorunlarının çözülmesi amacıyla yapılan yasal düzenlemedir.

Kargir Ne Demek?

Taş, tuğla, beton gibi organik ve yanıcı olmayan malzemelerin çimento vb harçlarla birleştirilmesiyle inşa edilen yapılar kargir veya kagir yapılardır.

Varlık Barışı Nedir? Varlık Barışının hedefi mükelleflerin yurtdışı ve yurtiçinde bulunan kayıt dışı varlıklarının kayıt altına alınarak ekonomiye kazandırılmasıdır. Varlık Barışından yararlanan mükellefler sözkonusu varlıklarını ilgili vergi dairelerine bildirmeleri ve belirli bir süre içinde ülkeye getirmeler halinde bazı vergi avantajlarında yararlanırlar. Son olarak 7143 sayılı kanun kapsamında 18 Mayıs 2018 tarih ve 30425 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Varlık Barışı yasasında, ‘’Yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları ile gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerince sahip olunan ve Türkiye’de bulunan ancak kanuni defter kayıtlarında yer almayan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları ile taşınmazlar ve tam mükellefiyete tabi gerçek kişiler ile kurumların yurt dışında elde ettikleri bazı kazançlarını’’ varlık barışı kapsamında beyan ettikleri tarihten itibaren 3 ay içinde yurda getirerek kayıt altına alınmasını sağlamaları halinde ilgili yasayla getirilen vergi avantajlarından faydalanacakları, mükelleflerin, 31 Temmuz 2018 tarihine kadar Varlık Barışı kapsamında yurda getirdikleri veya kaydettirdikleri varlıkların vergilerden muaf tutulacağı, bu tarihten sonra ise % 2 oranında vergiye tabi tutulacağı belirtiliyor. Varlık Barışı kapsamında Türkiye’ye getirilen veya kayda alınan varlıklar hakkında vergi incelemesi veya vergi tarhiyatı yapılmayacak.

İmar Durumu Nedir?

İmar durumu, herhangi bir arsanın yer aldığı bölgenin imar planı ve yönetmeliğine göre kullanım amacı, imar parselinin kullanım şekli, yapının teknik özellikleri ve sınırlarını gösteren belgedir. Herhangi bir arsaya ait imar durumu belgesi alabilmek ilgili belediyeye dilekçe ve tapu ile başvurulması gerekiyor.

İmar Affı Kanunu

İmar ve iskan mevzuatına uygun olmayan, ruhsatsız veya ruhsata aykırı inşa edilmiş veya eklentiler içeren yapıların kayıt altına alınması ve mülkiyet ve altyapı sorunlarının çözüme kavuşturulmasını amaçlayan ve genellikle geçici maddeleden oluşan imar yasalardır.

Hali Arazi Ne Demek?

İçinde herhangi bir yapı bulunmayan boş ve sahipsiz arazi anlamına gelir. Hazineye ait araziler bu kategoriye girer.