Konkordato Nedir? İflas Nasıl Ertelenir?

24.09.2018 17:41 | Son Güncelleme: 13.11.2018 15:04

Borçlu ile alacaklıları arasında yapılan borçların yeniden yapılandırılması anlaşması olan konkordato, İcra İflas Kanunu’nunda (“İİK”) “Borçların yeniden yapılandırılması suretiyle, iflasa tabi borçluların iflastan kurtulmasını, alacaklıların da belirli bir tenzilatla veya vadede alacağına kavuşmasını sağlayan ve mahkemenin tasdikiyle taraflar açısından bağlayıcı hale gelen bir anlaşma” olarak tanımlanır ve yasanın 285- 309 maddeleriyle düzenlenmiştir.

Konkordato Nedir? (Hukuk)

Borçlarını, vadesi geldiği hâlde ödeyemeyen bir borçlu, kendisine süre tanınması veya indirim yapılması suretiyle borçlarını ödeyebilmek veya olası bir iflâstan kurtulmak için konkordato talep edebileceği gibi iflâs talep edebilecek durumda olan her alacaklı da, gerekçeli bir dilekçeyle, borçlu hakkında konkordato talebinde bulunabilir.

Konkordato sürecinde, konkordato talep eden borçlunun mal varlıklarına tedbir konularak korunması, borçlu hakkındaki icra takiplerinin durdurulması ve borçlunun tehditlere maruz kalmadan işlerini rahatça yürüterek konkordato projesine uygun şekilde ödemelerini gerçekleştirmesinin sağlanması amaçlanır.

Konkordato, taraf olmayan veya itiraz eden alacaklıları da bağlayan bir anlaşma olduğu için konkordatonun kabulünde alacaklıların sayısı ve alacak tutarları olarak iki ayrı bazda çoğunluk aranır. Buna göre alacaklıların en az yarısının konkordatoyu kabul etmesi ve bu kişilerin alacaklarının toplamınında tüm alacakların toplamının üçte ikisinden fazla olması gereklidir.

İflas ertelemenin kötü niyetle kullanılmasının, alacaklıların mağdur edilmesinin önlenmesi amacıyla 669 sayılı 31.07.2016 tarihli KHK ile birlikte iflas erteleme yolu engellendiği için konkordato gündeme gelmiştir. 28 Şubat 2018 tarihinde kabul edilen ve 15 Mart 2018 tarihinde resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7101 sayılı “İcra ve İflas Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”la, yatırım ortamının iyileştirilmesi amacıyla “İflas Erteleme” yolu kapatıldı ve “Konkordato ile Sermaye Şirketleri ve Kooperatiflerin Uzlaşma Yoluyla Yeniden Yapılandırılması” na ilişkin değişiklik yapıldı.

Yeni düzenlemeyle getirilen en büyük değişiklikler arasında tacir olmayanların da konkordato talep edebilmesi, mahkemenin geçici mühlet kararıyla gerekli tedbirlerin alınmasını sağlaması ve alacaklılar kurulu oluşturularak alacaklıların konkordatonun tasdiklenmesinde, karar alma, raporlama ve denetlemede daha etkin rol almalarının sağlanması bulunuyor.

Konkordato İlan Eden Şirketler / Firmalar (2018)

Son aylarda yaşanan ekonomik gelişmeler karşısında borçlarını çevirmede güçlük yaşayan şirketlerin, 7101 sayılı kanunla getirilen yeni yasal düzenlemeler çerçevesinde konkordato ilan etme yoluna gittikleri ve bunların sayılarının hızla arttığı gözleniyor. Keskinoğlu Şirketler Grubu, Ankara İnşaat, Makro Market Zincirleri, Hotiç ve Yeşil Kundra gibi büyük firmalar son aylarda konkordato ilan eden büyük şirketler arasında bulunuyor.

 

Son Dönemde Konkordato İlan Eden Şirketler (2018 Nisan Ayından Bu Yana Konkordato İlan Eden Firmalar)

Türkiye'de konkordato ilan eden firmaların listesi aşağıdaki gibidir:

  • Mendo / Menpa Mağazacılık
  • Hotiç
  • Keskinoğlu
  • Remoil
  • Makro Market
  • Dizayn Boru
  • Aker İnşaat
  • Euronet Car Rental
  • Om-Ar Tekstil İnşaat
  • Nalpaş Gıda
  • Yeşil Kundura
  • Beta Ayakkabı
  • Ankara İnşaat Ticaret
  • Eminiş Ambalaj
  • Günaydın Group
  • Kaşıbeyaz
  • Hasoğulları Hafriyat
  • Sabo Ayakkabı
  • Özler Gup
  • Yörsan Gıda
  • Hedef yapı
  • Eser Ayakkabıcılık

Konkordato Şartları

Alacaklılar kurulunda yapılan oylamayla kabul edilen konkordato projesini, mahkemenin tasdik edebilmesi için gereken konkordato şartları:

  1. Konkordato teklifinde alacaklılara ödenmesi planlanan tutarın, borçlunun iflası halinde ödenebilecek tutardan daha fazla olması,
  2. Mal varlığının terki yoluyla konkordato teklifinde elde edilmesi beklenen hasılatın, iflas yoluyla sağlanacak gelirden daha fazla olması, 
  3. Konkordatoyla ödenmesi teklif edilen tutarların borçlunun muhtemel gelirleriyle uyumlu olması, 
  4. Konkordato teklifinin, yasada öngörülen alacaklı çoğunluğuyla kabul edilmiş olması,
  5. Yasada açıkça belirtilen birinci derece imtiyazlı alacakların, alacaklılar vazgeçmedikçe, tamamen ödenmesinin yeterli teminata bağlanmış olması, 
  6. Konkordatonun tasdikine ait mahkeme giderleri ile alacaklılara ödenecek paraların üzerinden alınanacak harcın borçlu tarafından tasdik kararı öncesinde mahkeme veznesine yatırılmış olması.

Konkordato Süreci

Konkordato talebinde bulunan borçlunun, borçlarının ne kadarını, ne kadar zamanda ve hangi kaynakları kullanarak ödeyeceğinin detaylı olarak belirtildiği bir projeyi İcra ve İflas Kanunu 286 maddesine göre konkordato süreci içinde mahkemeye sunması gereklidir.

Konkordato Mühleti Nedir?

İflas dışı konkordato teklifini alan merciinin, şartların gerçekleşmesi durumunda borçluya vereceği 2 aylık süreye konkordato mühleti denir.

Geçici Mühlet

Mahkeme, konkordato projesi ve talep edilen diğer belgelerin de tam olduğunu tespit etmesi halinde, 3 ay süreyle geçici mühlet vererek borçlunun mal varlığının muhafazası için gerekli gördüğü bütün tedbirleri alacaktır. Geçici mühlet azami 5 aya kadar uzatılabilir. Geçici mühlet talebinin kabulü, geçici komiser görevlendirilmesi, geçici mühletin uzatılması ve tedbirlere ilişkin kararlara karşı kanun yoluna başvurulamaz. Geçici mühlet, henüz konkordato tasdik edilmeden konkordatonun hükümlerinden yararlanabilme imkanı sağlamak için getirilmiştir. Bu süre içinde, borçluya karşı takip yapılamaz.

Borçlunun konkordato mühletleri sırasında makheme izni olmaksızın gerçekleştirdiği rehin ve ipotek, gayrimenkul satışı, işletmesine ait tesislerin devri gibi işlemler hükümsüz sayılır.

Kesin Mühlet

Mahkeme, konkordato talebini, sunulan belgelere göre değerlendirmesi sonucunda teklif edilen projenin başarıya ulaşmasının olası olduğu yönünde karar vermesi halinde borçluya azami 18 aya kadar uzatılabilecek olan 1 yıl süreli kesin mühlet verir, aksi takdirde gerekli şartların bulunmadığı kanaatiyle konkordato talebini reddeder.

Kesin mühlet süresi içinde oy çokluğu ile karar almak ve mahkeme tarafından atanmış olan konkordato komiserliğinin faaliyetlerini denetlemek üzere bir alacaklılar kurulu oluşturulabilir. Alacaklılar kurulu komiserin mahkemeye gerekçeli rapor sunarak komiserin değiştirilmesini talep edebilir.Kesin mühlet tarihinden itibaren rehinle temin edilmemiş her türlü alacağa faiz işlemesi durur.

Geçici ve kesin mühlet süresi içinde borçlu aleyhine, işçi ve nafaka alacakları gibi birinci derece imtiyazlı alacaklar haric olmak üzere, vergi, harç, SGK pirimi dahil hiçbir kamu ve de özel kişi alacakları için takip yapılamaz ve önceden başlatılmış takipler durdurulur. Mahkeme konkordato projesinde düzeltme yapılmasını talep edebilir.

Mahkemenin tasdik ettiği konkordato karar metninde alacaklıların feragat ettikleri alacaklar ve borçlunun ödeme planı yer alır. Mahkeme konkordatonun yerine getirilmesini sağlamak için borçlunun iş ve projeye uygunluk durumunu mahkemeye raporlayacak bir kayyum atayabilir.

Borçlunun kötü niyetli davranışı veya konkordato yükümlülüklerini ihlali nedeniyle mahkeme mühleti kaldırabilir ve bunun sonucunda alacaklılar kararın ilanınından itibaren 10 gün içinde borçlunun iflasını isteyebilirler.

Konkordato Komiserliği Nedir?

Mahkeme, sunulan konkordato talebinin gerekli şartları sağlaması durumunda, geçici mühlet içinde konkordatonun başarıya ulaşması olasılığını yakından izlemesi için bir veya birkaç geçici konkordato komiseri görevlendirir. Konkordato komiserinin görevleri arasında konkordato projesinin tamamlanmasına yönelik olarak, borçlunun projeye uygun olarak hareket etmesini sağlamak, projenin gidişatı ile ilgili raporlar hazırlayarak alacaklıların ve mahkemenin borçlunun faaliyetlerini denetleyebilmelerine yardımcı olmak, alacaklıları toplantıya çağırmak ve alacaklıların yapacağı oylama sonuçları ile ilgili tutanak tutmaktır.

 

Konkordato Çeşitleri

Yasaya göre konkordato 4 şekilde yapılabilir; 

Adi Konkordato:

İflasa tabi olan ve olmayan kişiler için uygulanabilen, adi konkordatoda borçlunun iflasının önlenmesi amacıyla, tenzilat konkordatosu veya vade konkordatosu olarak ya da her ikisi birden yapılır. Tenzilat konkordatosunda alacaklılar, alacaklarının bir bölümünden feragat ederlerken, vade konkordatosunda borçların ödenmesi bir süre için ertelenebilir veya taksite bağlanır.   Borçlu veya alacaklılar gerekçeli bir dilekçeyle mahkemeye konkordato talebinde bulunurlar.

İflas İçi Konkordato:

İflas halinde olan borçlular için uygulanır. İflas idaresine verilen konkordato teklifi, iflas idaresince alacaklılara bildirilir. Konkordato mühleti veya komiser atanması söz konusu olmaz. Konkordato teklifinin tasdik edilmesi sonucunda iflas kaldırılır ve konkordato yürürlüğe girer ve devamında adi konkordato hükümleri uygulanır.

Mal Varlığının Terki Suretiyle Konkordato:

Bu durumda borçlu mal varlığının üzerindeki tasarruf ve devir yetkislerini alacaklılara devreder. Alacaklılar mal varlığını tasfiye ederek alacaklarını tahsil eder. İcra mahkemesi seçilen tasfiye memurlarını onayladıktan sonra tasarruf yetkisi alacaklılara ve tasfiye memurlarına geçer ve adi konkordato hükümleri uygulanır.

Özel Konkordato:

Borçlunun, alacaklılarıyla borçların yeniden yapılandırılması konusunda uzlaşmaya varmasıdır. Bu konkordato çeşidi borçlar hukuku hükümlerine tabidir.

İflas İçi Konkordato:

Adi konkordatonun bir türü olan iflas içi konkordato yasaya göre sadece mahkeme tarafından iflasına karar verilen borçlu tarafından iflastan kurtulmak amacıyla talep edilebilir. Borçlu, iflas masasının açılması ile tasfiye ve paraların alacaklılara dağıtımı arasındaki dönemde, konkordato teklifinde bulunabilir. Konkordato teklifinin kabul ve tasdik edilmesi durumunda borçlu hakkındaki iflas kararı bütün hüküm ve sonuçlarıyla kaldırılır. Konkordato teklifinin tasdik edilmesi için başarılı olma olasığının yüksek olması, sunulan ödeme planının gerçekçi olması ve alacaklılara zarar vermek gibi bir kastının bulunmaması gereklidir. Borçlu, iflas sonrası konkordato  teklifini, iflas tasfiyesi sırasında iflas dairesine verir.

İflas tasfiye süreci ikinci alacaklılar toplantısından sonra durdurulur. İflas masasındaki malların paraya çevrilmesi, konkordato talebinden ticaret mahkemesinin vereceği tasdik veya red kararına kadar azami 6 ay süreyle otomatik olarak durur.
 
İkinci alacaklılar toplantısında konkordatonun kabulü hakkındaki karar, iflas idaresi tarafından iflas kararını vermiş olan ticaret mahkemesine tasdik talebiyle sunulur. Mahkeme talebi tasdik ederse durumu iflas idaresine bildirir. İflas idaresi de ilgili ticaret mahkemesinden iflasın kaldırılmasını talep eder ve böylece iflas ortadan kaldırılmış olur. Ticaret Mahkemesi korkordato talebini reddederse iflas idaresi tasfiyeye devam eder.

İflas Konkordato Belgesi Dilekçesi Örneği

İflas konkordato belgesi dilekçesi örneğini sizler için hazırladık:

İflas Konkordato Belgesi Nereden Alınır?

İflas konkordato belgesi nereden alınır sorusunun cevabı şu şekildedir: Ticari şirketlerin iflas ve konkordato ilan etmediklerine ilişkin belge bağlı bulunduları ilin ticaret sicilinden, gerçek kişiler ise adliyeden alabilirler. Ticari şirketler yukarıda bir örneği verilen dilekçe ve ticaret sicil gazetesi örneği ile bağlı bulundukları ilin ticaret siciline başvurarak iflas konkordato belgesini alabilirler.

İflasın Sonuçları (İflas Kararının Sonuçları)

Konkordato talebi sonrası iflasın sonuçları yani; iflas kararının sonuçları aşağıda açıklamalarıyla sıralanmıştır:

İflas Masası

İflasın açılmasından sonra borçlunun haczedilebilir bütün malları, alacak ve haklarından oluşan bir iflas masası kurulur. Borçlu masaya dahil mal varlığı üzerinde tasarrufta bulunma yetkisini iflas masasına devreder. İflas edenin iflas masasına dahil edilmeyen malları ve medeni haklarını üzerinde herhangi bir kısıtlama getirilmez. İflas sürecinin amacı iflas masasına giren mal ve hakların tasfiye edilerek elde edilecek hasılattan alacaklılara ödeme yapılmasıdır.

Yasal Takiplerin Durdurulması

İflasın açılmasıyla, iflas eden aleyhine daha önce başaltılan yasal takipler durdurulur ve iflas kararının kesinleşmesiyle de düşer. Tasfiye süresince iflas eden hakkında yeni takip yapılamaz. Sonuç olarak, yasal takipler durdurulmuş olunur.

Vadesi Gelmemiş Borçların Muacceliyeti

İflasın açılması ile vadesi gelmemiş borçlar otomatik olarak muaccel hale gelirken, borçlunun üçüncü şahıslardan alacakları ise iflas masasına ödenir.

Faiz Talebi

İflasın açılmasıyla mevcut borçlara faiz işletilmesine son verilir. Alacaklar, iflasın açılmasına kadar işlemiş faizleriyle birlikte iflas masasına kaydettirilebilir. Bu durumda mevcut faiz talebine son verilmiş olunur.

İflas Edenin Kefil Olduğu Borçlar

Borçlunun kefil olduğu borçlar, masaya borç olarak kaydedilir ve bunlar da diğer borçlar gibi iflas masası tarafından ödenir.

Şahıs Şirketinin İflası

Şahıs şirketlerinin iflasında, şirket alacaklıları, alacaklarını almadıkça, ortakların kişisel alacaklıları şirket mallarına başvuramazlar. Şahıs şirketinin iflası, ortakların iflasını gerektirmez ancak depo kararına rağmen para yatırılmadığı takdirde, alacaklı, şirketle birlikte ortakların iflaslarına karar verilmesini mahkemeden isteyebilir. Alacaklının, şirket masasından alacağını tamamen alamaması halinde ortakları iflas yoluyla takip hakkı saklıdır. Ortakların kişisel alacaklıları ile şirket alacaklıları arasında bir öncelik ve imtiyaz hakkı yoktur.  Şirketin iflası hâlinde ortaklar, koydukları sermaye ve işlemekte olan faizler için masaya giremezler, ancak, işlemiş faizlerle ücretler ve şirket lehine yaptıkları giderler için herhangi bir alacaklı gibi masaya girebilirler.

Gerçek Kişinin İflası

Sadece tacir sıfatı taşıyan gerçek kişiler ve ticari işletmeler iflas talebinde bulunabilirler veya iflaslarına karar verilebilir. İflasına karar verilen gerçek kişilere icra takibi yapılamaz. Alacaklılar, iflas masasına alacak kaydı yaptırmak suretiyle talepte bulunabilirler. İflas eden gerçek kişi üzerinde kayıtlı mallar iflas masası tarafından satılır, alacaklılara pay edilir ve dosya kapatılır. Alacağını alamayan alacaklılara aciz belgesi verilir. İflas kapandıktan sonra iflas edenin  yeni bir mal edindiğini ispat edilmesi halinde iflas yeniden açılır ve tasfiyeye devam edilir, masaya ait olan bu mal veya hakka el konarak satılır ve aciz belgesine dayanarak alacaklılara ödeme yapılır. İflasın yeniden açılması ile faiz işletimi durdurulacağı için alacak, iflasın açıldığı tarihe kadar işlemiş faizi ile birlikte iflas masasına kaydettirilir. Borçlunun yeni bir mal edindiği kanıtlanmadıkça eski borçlardan dolayı hakkında bir işlem yapılamaz.

Şahıs ve Sermaye Şirketleri Arasındaki Farklar

Şahıs şirketi, Kollektif Şirket veya Adi Komandit Şirket statüsünde kurulabilir, asgari sermaye yükümlülüğü yoktur, emek semaye olarak gösterilebilir, ortakları gerçek kişilerdir, sorumlulukları sınırsızdır ve gelir vergisi mükellefidir,  alacaklılar, şirketin feshini talep edebilirler, ticaret ünvanında ortaklardan birinin adı yer almak zorundadır.

Sermaye şirketi, Limited Şirket, Anonim Şirket veya Komandit Şirket statüsünde kurulabilir,  şirket türlerine göre asgari sermaye yükümlülükleri yasayla belirlenmiştir, kurumlar vergisi mükellefidirler, ticaret unvanlarında şirketin faaliyet konusu yer alır, emek sermaye olarak gösterilemez, ortaklar gerçek veya tüzel kişi olabilirler ve sorumlulukları koydukları sermaye ile sınırlıdır.

 

Neden Ayakkabı Sektöründen Firmalar Daha Çok Konkordato İlan Ediyor?

  1. Sektördeki firmaların küçük aile işletmelerinden oluşması
  2. Perakende sektöründeki hızlı gelişmeyle, alışveriş merkezlerinde ayakta kalma mücadelesi veren ve sermaye derinliği olmayan firmaların banka kredileri yardımıyla sağlam temelleri olmadan büyümeye çalışmaları
  3. Ön sermayesiz, hızlı büyüme çabası
  4. Hammaddede, büyük oranda olarak dış ülkelere bağımlı olunması
  5. Döviz kurlarının son zamanlardaki artışı

Kişisel Konkordato Nedir? (Bireysel Konkordato Nedir?)

Daha çok tüzel kişilerin başvurduğu konkordato talebine (iflas ertelemeye), gerçek kişiler de başvurabiliyor. Kredi kartı borcu, kredi borcu, gayrimenkul borcu gibi borçlu durumlarda bireyler de yani doğrudan tacir olmayan kişiler de konkordato ilan edebiliyor. Bireysel konkordato etmenin ise riskleri bulunuyor.

Ülkemizde bugüne kadar kişisel konkordato ilan eden iki vatandaş bulunuyor. İlk kararlar Mersin Adliyesi'nden Z.Ş. için ve Aydın/Kuşadası'ndan Ahmet Şengel için geldi. 

İlgili Terimler ve Anlamları

Tebligat Ne Demek?

Resmi bir işlem hakkında bilgi vermek amacıyla yetkili bir makam tarafından düzenlenen yazılı belgenin ilgililere iletilmesidir.

İflas Nedir?

Türk Ticaret Kanunda iflas, “tacir veya tacir statündeki borçlulunun artık borcunu ödeyememesi,” olarak tanımlanır.

Şahıs Şirketi Nedir?

Belirli sayıda gerçek kişinin  ekonomik çıkar sağlamak amacıyla kurulan, tüzel kişiliğe sahip ve ortakların sınırsız sorumlu olduğu şirketlerdir.  

Mühlet Nedir?

Bir işin yapılması veya borcun ödenmesi için tanınan süredir.

Tetkik Etmek Ne Demek?

Tetkik etmek, bir şeyi detaylı olarak  incelemek, araştırmaktır.

Yapılandırma Başvurusu Nedir?

Borçlunun, borçlarının yapılandırılması talebiyle ilgili mercilere  müracat etmesidir.  Borçlar,  geri ödemeyi kolaylaştıracak bir ödeme planına göre yeniden yapılandırılabilir.

Talep Etmek Ne Demek?

İstekte bulunmak demektir.  

Konkordatonun Tasdiki Nedir?

Alacaklıların yarısından ve alacağın üçte ikisinden fazlası konkordato teklifini kabul ederlerse, konkordato ticaret mahkemesinin tasdikine sunulur. Ticaret mahkemesi, konkordatoyu tasdik ederse, konkordato hüküm ve sonuçlarını doğurmaya başlar. Borçlu, borçlarını konkordato hükümleri çerçevesinde ödemeye başlar.